Lucas 2, 1-12

Het Romeinse Rijk in de tijd van Caesar Augustus strekte zich uit van de westpunt van Spanje tot en met de Dode Zee en van de Rijn in het Noorden tot de Nijl in Soedan in het Zuiden. Het omsloot de Middellandse Zee en werd beschouwd als ‘de wereldgemeenschap’, de oecumene. Orbis Terrarum zeiden de Romeinen, de cirkel van de landen.

In dat hele gebied was er één heerser die de absolute macht had: de Romeinse Keizer. Wat hij beval gebeurde in dat hele grote rijk. Toen hij met het oog op de bepaling van het belastingtarief een volkstelling verordonneerde, kwamen in alle landen van het hele rijk mensen in beweging om zich te laten inschrijven. Van Spanje tot aan de Arabische woestijn, van de Rijn in de Lage Landen tot de Nijl bij de grens van Soedan.

De keizer had in die wereld niet alleen alle macht. Hij was de hoogste beroepsinstantie voor iedere Romeinse burger uit dat hele grote rijk. Er werd over hem gesproken als: de ‘Vredevorst, de Redder, de Verhevene, ja zelfs als de Zoon van God.’ Via zorgvuldige propaganda werd dat idee in leven gehouden. Hij genoot dus ook veel aanzien. Onder zijn regering was het nu al jaren vrede in het rijk. Hij werd ook gevreesd. De lange arm van de keizer reikte ver.

Ook in een oostelijke uithoek van het rijk zijn de ondergeschikten van de keizer in beweging gekomen. De wil van de keizer is wet, die moet tegen elke prijs gehoorzaamd worden. Dat je zwanger bent is geen excuus om maar thuis te blijven. Maria moet -waarschijnlijk ook voor haar eigen veiligheid- wel mee met haar aanstaande Jozef naar zijn stamgebied in Bethlehem, honderd kilometer naar het zuiden. Daar wordt in dit eenvoudige gezin Jezus ben Jozef ben David geboren. Er is even niet anders dan een trog als wieg beschikbaar. Rome en Bethlehem zijn echt de uitersten in het Rijk. De keizerlijke paleizen op het Palatijn in Rome steken schitterend af bij de donkere plek in de provincieplaats Bethlehem waar Jezus ben Jozef ben David ligt te slapen in een trog.

Toch draagt hij dezelfde titels als die keizer in Rome: Heer, Redder, Vredevorst, Zoon van God, aangekondigd door een hemelse vredesmacht machtiger dan de Romeinse legioenen. Hoe kan dit?  Zal de keizer het accepteren dat iemand anders ook zijn titels draagt? Welkom op het Kerstfeest.